دعوای خلع ید ، دعوایی است که مالک یک مال غیر غیر منقول (خانه-مغازه-زمین) به طرفیت متصرف غیر قانونی مال خود ، اقامه می کند و از دادگاه می خواهد که به ادامه تصرفات غیر قانونی متصرف پایان بخشد و ملک را از تصرف او خارج کرده و به مالک تسلیم کند.
به متصرف اصطلاحا” غاصب گویند.
شرط اساسی در دعوای خلع ید ، داشتن مالکیت بلامنازع است.
رسیدگی به دعوای خلع ید منوط به تحقق ارکان و شرایط تشکیل دهنده دعوا و مستلزم تقدیم دادخواست مطابق مقررات قانونی است تا دادگاه پس از رسیدگی به دلایل و احراز شرایط دعوا در ماهیت موضوع ، حکم صادر نماید.